نظر علي الطالقاني

427

كاشف الأسرار ( فارسى )

تنبيه در احاديث بسيار اين مضامين وارد شده كه مثلا ميان قبر رسول خدا ( ص ) و منبر او روضه‌اى است از رياض بهشت ، و يا در بهشت از وادى السّلام باز مىشود ، و يا چند در او از بلدهء طيّبهء قم باز مىشود ، و يا آب بهشت داخل آب فرات مىشود ، و يا بهشت مؤمنان در عالم برزخ وادى السلام است و جهنّم كافران برهوت است كه در يمن است ، و يا در هر انار يك دانه بهشتى است ، و يا شبنمى كه به روى كاسنى مىنشيند از بهشت است ، و يا جرجير كه سبزى تره تيزك است از كنار جهنم مىرويد ، و يا آتش جهنم را هفتاد مرتبه شستند تا اين طور كه در دنيا است ضعيف شد تا او را به دنيا آوردند ، و هكذا از اين قبيل آنچه ببينى همه درست و صحيح و مطابق واقع است و همه از روى قاعدهء تنزلات و مظاهر و مناسبت تام ميان علت و معلول درست مىشود . نظير اين كه گربه شير است به نحو ناقص و شير گربه است به نحو تام ، و قرص آفتاب كه در آينه افتد آفتاب است و تو كه در آينه درآيى توئى با آنكه او تو نيست . و حضرت على اكبر ( ع ) معاينه پيغمبر است و هكذا . و از اخبار عرض ولايت و آنچه به تحقيق در بيان او نوشته‌ايم فهم اين مقام توان كرد ، رجوع كن . و امثال اين مطالب در امثال اين كتاب به بسط و واضح‌تر از اين البته نبايد نوشت و با مردم به اندازهء عقل ايشان بايد تكلّم نمود تا هدايت يابند و گمراه نشوند و هو الموفّق . تنبيه بدان كه مسألهء تجسّم اعمال مضمون احاديث بسيار بسيار است و قدرى از آنها در سؤال قبر گذشت كه نماز ، شخصى مىشود و مىآيد و فلان عمل چه مىشود و ولايت به صورت بهتر از همه مىآيد و شش طرف شخص را مىگيرند . و در مجالس وعظ اين مسأله را بر سبيل اختصار نوشته‌ايم ، رجوع كن . و بهائى ( قدس سره ) در اربعين نيكو بسط داده ، ملاحظه كن . بلى فهم ما قاصر است و علماء ( قدس سرهم ) هنوز تحقيق يقينى نفرموده‌اند كه اعمال با آنكه اعراضند چگونه اجسام و جواهر مىشوند . بهائى ( قدس سره ) بر سبيل احتمال و نفى محال فرموده انقلاب حقايق به اعتبار اختلاف نشآت جايز است ، چنانچه علم و معرفت در عالم رؤيا به آب و شير مصور مىشوند . مجلسى ( قدس سره ) در فصل ميزان اين را اول نقل كرده و بعد ايراد نموده و به اين لفظ فرموده كه اين سخن از طريق عقل بسيار